VIÊM DA CƠ ĐỊA: Có sự khác biệt giữa các độ tuổi?

Viêm da cơ địa (atopic dermatitis), hay còn gọi là eczema, thường được mô tả là “ngứa trước, nổi ban sau”. Cách gọi này phản ánh đúng diễn tiến của bệnh: bệnh thường khởi phát đột ngột với cảm giác ngứa dữ dội, và việc gãi nhiều sẽ dẫn đến nổi ban trên da.

Ban có thể xuất hiện ở một hoặc nhiều vùng da.

Triệu Chứng Viêm Da Cơ Địa

• Da ngứa
• Da khô, bong vảy
• Phát ban đỏ (thường thấy rõ ở người có làn da sáng)
• Những sẩn nhỏ, ráp (hay gặp hơn ở người có làn da sẫm màu)
• Vùng da nâu sẫm, tím hoặc xám (ở da sẫm màu)
• Da ấm và có thể sưng (viêm)
• Vết trầy xước do gãi
• Da trợt, rát vì gãi nhiều
• Các nốt hay mảng da rỉ dịch
• Mụn nước chảy dịch rồi đóng mài
• Sau khi lành, da có thể sáng màu hoặc sẫm màu hơn so với vùng da xung quanh

Viêm Da Cơ Địa Có Tái Lại?

• Có thể tái đi tái lại trong nhiều năm
• Khi một vùng da đang lành, vùng khác có thể lại bùng phát
• Có thể tái phát nhiều lần tại cùng một vị trí
• Có lúc giảm dần rồi ngưng, sau đó xuất hiện trở lại

Khi thấy vùng da giảm các nốt đỏ, vẫn tiếp tục bôi thuốc để hết hẳn. Nếu không, viêm da cơ địa vẫn xuất hiện trở lại.

Hậu Quả Của Viêm Da Cơ Địa

Sau khi bị viêm da cơ địa, vùng da này thường trở thành 1 trong 2 trường hợp sau:

• Dày lên, bong vảy, chai
• Nứt nẻ

Một số người còn bị dày da ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc cả hai, làm các đường vân da hiện rõ hơn. Vùng da này thường ngứa liên tục. Nên điều trị sớm để ngăn ngừa tình trạng da dày và ngứa kéo dài.

Viêm Da Cơ Địa Thường Gặp Ở Ai?

Bất kỳ độ tuổi nào cũng có thể bị viêm da cơ địa. Tuy nhiên, bệnh này thường gặp phổ biến ở trẻ em.

Vị trí bị viêm da cơ địa sẽ khác nhau dựa vào độ tuổi và màu da.

Viêm da cơ địa ở trẻ sơ sinh

• Ban hoặc sẩn bong vảy thường xuất hiện ở má
• Hay gặp ở má, trán, da đầu; sau đó có thể lan ra thân mình, tay, chân
• Da sáng: thường thấy ban đỏ kèm sẩn
• Da sẫm màu: có thể thấy nhiều sẩn, ít đỏ, kèm vùng da sẫm màu hơn

Do rất ngứa, trẻ thường cọ mặt vào thảm, chăn, đồ vật, gây:

• Sẩn rỉ dịch rồi đóng mài
• Da trầy xước
• Có thể thấy da khô, bong vảy ở bất kỳ vùng nào
• Cọ xát nhiều có thể làm da trợt, đau rát
• Ngứa và khó chịu khiến trẻ quấy khóc, khó ngủ
• Thiếu ngủ rất thường gặp ở trẻ bị viêm da cơ địa

Viêm da cơ địa ở trẻ em trên 2 tuổi

Khi trẻ lớn lên, bệnh thường thay đổi biểu hiện:

• Mảng ngứa, bong vảy ở khuỷu tay, khoeo gối, cổ chân
• Từ 2 tuổi đến dậy thì:
  • Da sáng: hay gặp ở nếp gấp khuỷu tay, khoeo gối
  • Da sẫm màu: hay gặp ở mặt trước gối, khuỷu tay, mu bàn tay
• Các vị trí khác: cổ, cổ tay, mắt cá
• Trẻ da nâu hoặc da đen dễ bị tổn thương ở thân mình hơn
• Nếp gấp và sạm da dưới mi mắt (gọi là nếp Dennie–Morgan), cũng thường gặp ở người bị hen hoặc viêm mũi dị ứng
• Sẩn nhỏ, ngứa, có thể rỉ dịch rồi đóng mài
• Ở da sẫm màu, sẩn thường có màu xám đến nâu tím
• Da dày lên do cọ xát hay gãi lâu ngày → rất khô và ngứa kéo dài

Viêm da cơ địa ở người lớn

Bệnh thường bắt đầu từ nhỏ và có thể hết khi lớn lên, nhưng một số người vẫn bị đến tuổi trưởng thành, hoặc khởi phát lần đầu khi đã trưởng thành.

Ở người lớn, bệnh có nhiều biểu hiện:

• Viêm da ở tay hoặc chân (thường gặp nhất, đôi khi chỉ có ở tay)
• Da dày và sẫm màu quanh mắt
• Da dày, ngứa kéo dài, có thể ngứa ngay cả khi không có đợt bùng phát
• Da đổi màu, cực kỳ khô và dễ kích ứng, thường ở tay hoặc chân nhưng có thể ở bất kỳ đâu
• Một số người bị eczema ở núm vú, gây ngứa và đau

Nhiễm Trùng Da Có Thể Gặp

Da khô, nứt và việc gãi khiến da dễ nhiễm trùng, bao gồm:

• Nhiễm tụ cầu (Staph)
  Dấu hiệu: mài vàng hoặc màu mật ong → cần liên hệ bác sĩ da liễu
• Molluscum contagiosum (u mềm lây)
  Viêm da cơ địa làm tăng nguy cơ mắc bệnh này; thường cần điều trị sớm vì có thể gây bùng phát eczema
• Eczema herpeticum (do virus herpes simplex)
  Triệu chứng: mụn nước hình vòm, sốt, mệt mỏi, nổi hạch
  👉 Nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng ở trẻ nhỏ hoặc người suy giảm miễn dịch → cần cấp cứu y tế ngay

Ảnh Hưởng Tâm Lý

Nhiều nghiên cứu cho thấy người bị viêm da cơ địa dễ:

• Lo âu
• Trầm cảm
• Cảm giác cô lập

Nguyên nhân thường do ngứa, đau, mất ngủ và xấu hổ khi tổn thương da bị người khác nhìn thấy. Những cảm xúc này có thể khiến người bệnh thu mình và ít giao tiếp hơn.